สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช

แบ่งปัน

สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว(รัชกาลที่ 4) และสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินีนาถ โดยร่วมพระชนกชนนีเดียวกับกับพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว(รัชกาลที่ 5)

พระองค์ได้ทรงรับราชการอยู่สามแผ่นดิน ตั้งแต่ในรัชกาลพดระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว(รัชกาลที่ 5) พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) และรัชกาลสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ซึ่งตลอดเวลาที่ทรงรับราชการได้ได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต อุตสาหวิริยะ จนเป็นที่ไว้วางพระราชหฤทัยของพระบามสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทุกพระองค์ โดยตำแหน่งหน้าที่ทางราชการพลเรือน นั้น ทรงเคยเป็นอธิบดีกรมไปรษณีย์และโทรเลข สภานายกหอพระสมุด องคมนตรี อภิรัฐมนตรี ส่วนตำแหน่งหน้าที่ทางราชการทหารทรงเคยเป็นผู้บังคับกรมทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ผู้บัญชาการทหารทั่วไป เสนาบดีกระทรวงยุทธนาธิการ ผู้บัญชาการทหารบก ผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการ เสนาบดีกระทรวงกลาโหม ผู้บัญชาการทหารเรือ จเรทหารบก จเรทหารทั่วไป และได้ทรงเคยดำรงตำแหน่งทางลูกเสือเป็นนายกองเอกผู้บังคับการพิเศษกองเสือป่าพรานหลวงรักษาพระองค์

สำหรับพระกรณียกิจของพระองค์ที่เกี่ยวข้องกับเมืองราชบุรีนั้น ได้ทรงเป็นผู้บังคับการพิเศษกรมทหารราบที่ 4 ราชบุรี เมื่อปี พ.ศ.2452 และได้เสด็จยังเมืองราชบุรีในงานฉลองโล่หลวง ในปี พ.ศ.2464 ตลอดจนเมื่อทรงเป็นเสนาบดีกระทรวงกลาโหม ในปี พ.ศ.2444 ได้ทรงตั้งกรมทหารช่างขึ้นที่เมืองราชบุรี พร้อมทั้งได้รับพระราชทานนามค่ายที่ตั้งว่า "ค่ายภาณุรังษี" อันเป็นการนำเอาพระนามของพระองค์มาตั้งเป็นชื่อค่าย เนื่องจากพระองค์เป็นผู้มีความชำนาญและเจนจัดในการช่างหลายประการ

ที่มา : มโน กลีบทอง. (2544). พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ราชบุรี และจังหวัดราชบุรี. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สมาพันธ์. (หน้า 256)

อ่านต่อ >>

พระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว กับราชบุรี

แบ่งปัน

พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพระบรมราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว(รัชกาลที่ 5) และสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระนามเดิมว่า สมเด็จเจ้าฟ้าชายมหาวชิราวุธ พระราชสมภพเมื่อวันเสาร์ เดือนยี่ ขึ้น 2 ค่ำ ปีมะโรง ตรงกับวันที่ 1 มกราคม 2423 เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์องค์ที่ 6 ในพระบรมราชจักรีวงศ์ เมื่อพระชนมายุได้ 30 พรรษา ครองราชย์เป็นระยะเวลา 15 ปี เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2468 รวมพระชนมายุได้ 45 พรรษา

หลังจากที่เสด็จขึ้นครองราชย์ในปีพ.ศ.2453 พระองค์ได้โปรดเกล้าฯ ให้มีการจัดตั้งกิจการเสือป่าขึ้นในปี พ.ศ.2454 โดยทรงมีพระราชประสงค์ที่จะให้เจ้านาย ข้าราชการ พ่อค้า และสามัญชนทั่วไป มีโอกาสเข้ารับการฝึกหัดอบรมอย่างทหาร เพื่อการเตรียมพร้อมไว้สำหรับการป้องกันรักษาดินแดนไทยในโอกาสที่จำเป็น เพื่อเสริมสร้างกำลังกายและกำลังปัญญาของราษฎรให้ใช้ในทางที่เป็นประโยชน์ มีวินัย เคารพกฏหมาย และมีความจงรักภักดีต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ ตลอดจนเป็นการส่งเสริมการสร้างความสามัคคีให้เกิดขึ้นในหมู่พลเรือน

ตลอดระยะเวลาที่ทรงอยู่ในราชสมบัติ พระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินเมืองราชบุรีเกือบทุกปี เพื่อทำการซ้อมรบเสือป่าในท้องที่บ้านโป่ง เจ็ดเสมียน และโพธาราม นอกจากนั้นยังได้เสด็จในโอกาสอื่นอีกหลายครั้ง ซึ่งการเสด็จพระราชดำเนินที่สำคัญและเท่าที่สามารถสืบค้นหลักฐานได้มีดังนี้

-ในปี พ.ศ.2456 มีการเสด็จพระราชดำเนินถึง 2 ครั้ง ครั้งแรกเป็นการเสด็จเพื่อทรงนำสมาชิกเสือป่าเดินทางไกลจากพระราชวังสนามจันทร์ไปดอนเจดีย์ กาญจนบุรี และจึงล่องลงมาทางบ้านโป่ง และเสด็จพระราชดำเนินกลับพระราชวังสนามจันทร์ โดยประทับแรมที่ค่ายหลวงบ้านโป่งถึง 5 วัน ส่วนครั้งที่สอง เป็นการเสด็จเพื่อเปิดโรงเรียนเบญจมราชูทิศ และบำเพ็ญพระราชกุศลที่วัดสัตตนารถปริวัตร

-ในปี พ.ศ.2457 เป็นการเสด็จเพื่อทรงนำพลเสือป่าเดินทางไกลจากพระราชวังรามนิเวศ(วังบ้านปืน) จ.เพชรบุรี ไปราชบุรี เพื่อฝึกประลองยุทธประจำปี

-ในปี พ.ศ.2458 มีการเสด็จพระราชดำเนินเยือนเมืองราชบุรีถึง 2 ครั้ง ครั้งแรกเป็นการเสด็จเพื่อทรงนำสมาชิกเสือป่าไปซ้อมรบที่ค่ายหลวงบ้านโป่ง ส่วนครั้งที่สอง เป็นการเสด็จเนื่องในโอกาสพระราชดำเนินเลียบมณฑลปักษ์ใต้

-ในปี พ.ศ.2461 เป็นการเสด็จเพื่อทรงนำสมาชิกเสือป่าไปซ้อมรบประจำปีที่ค่ายหลวงบ้านโป่ง

-ในปี พ.ศ.2462 เป็นการเสด็จเพื่อทรงนำสมาชิกเสือป่าไปซ้อมรบประจำปีที่ค่ายหลวงบ้านโป่ง เช่นปีก่อน

-ในปี พ.ศ.2464 มีการเสด็จพระราชดำเนินเมืองราชบุรีถึง 2 ครั้ง ครั้งแรกเป็นการเสด็จเพื่อทรงนำสมาชิกเสือป่าไปซ้อมรบประจำปีที่ค่ายหลวงบ้านโป่ง ส่วนครั้งที่สองเป็นการเสด็จพระราชดำเนินผ่านไปจังหวัดเพชรบุรี

-ในปี พ.ศ.2466 เป็นการเสด็จเพื่อทรงนำสมาชิกเสือป่าไปซ้อมรบประจำปีในท้องที่ราชบุรี

-ในปี พ.ศ.2467 เป็นการเสด็จเพื่อการนำสมาชิกเสือป่าไปซ้อมรบประจำปีที่ค่ายหลวงบ้านโป่ง

ทั้งนี้ สิ่งที่ถือได้ว่าเป็นอนุสรณ์สำคัญที่ยังประโยชน์อย่างยิ่งต่อชาวราชบุรี อันเนื่องมาจากการเสด็จพระราชดำเนินเมืองราชบุรีเพื่อซ้อมรบเสือป่าได้แก่ "ถนนทรงพล" ซึ่งตัดจากนครปฐมไปยังค่ายหลวงต่างๆ ในท้องที่อำเภอบ้านโป่ง ตำบลเจ็ดเสมียน และอำเภอโพธาราม ซึ่งนับเป็นการวางรากฐานการสร้างถนนสายสำคัญของถนนสู่ภาคใต้ของประเทศไทยในเวลาต่อมา

ที่มา : มโน กลีบทอง. (2544). พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ราชบุรี และจังหวัดราชบุรี. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สมาพันธ์. (หน้า 255-256)

อ่านต่อ >>